Stan przedrzucawkowy to jedno z poważniejszych powikłań ciąży, które wymaga szybkiej reakcji i stałej opieki medycznej. Choć dotyczy stosunkowo niewielkiego odsetka kobiet w ciąży, jego konsekwencje mogą być groźne zarówno dla przyszłej mamy, jak i dla dziecka. Dlatego ważne jest, aby każda przyszła mama potrafiła rozpoznać wczesne sygnały i wiedziała, kiedy natychmiast zgłosić się do lekarza. Świadomość objawów pozwala na szybszą interwencję, co w praktyce może znacząco zmniejszyć ryzyko powikłań.
Wczesne sygnały ostrzegawcze Jednym z pierwszych symptomów stanu przedrzucawkowego jest nagły wzrost ciśnienia tętniczego. Kobiety, które wcześniej nie miały problemów z nadciśnieniem, mogą zauważyć wartości powyżej 140/90 mmHg. Towarzyszyć temu mogą obrzęki, szczególnie w okolicach twarzy, rąk czy nóg, które nie ustępują po odpoczynku czy zmianie pozycji. Innym wczesnym objawem są silne bóle głowy, często uporczywe i nieustępujące po standardowych metodach łagodzenia bólu. Warto także zwrócić uwagę na zaburzenia widzenia, takie jak zamglenie, migotanie przed oczami czy nadwrażliwość na światło, gdyż mogą one świadczyć o nasilającym się procesie chorobowym i wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej.
Objawy wymagające natychmiastowej interwencji Stan przedrzucawkowy może rozwijać się dynamicznie, dlatego pewne symptomy wymagają pilnej wizyty w szpitalu. Należą do nich: nagły i nasilający się ból brzucha, zwłaszcza w prawym podżebrzu, wymioty, zmniejszenie ilości oddawanego moczu, a także silne obrzęki całego ciała. Należy tu również zwrócić uwagę na silny ból głowy oraz zaburzenia widzenia, takie jak zamglenie, migotanie przed oczami czy nadwrażliwość na światło, gdyż mogą one świadczyć o nasilającym się procesie chorobowym i wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Kolejnym alarmującym sygnałem są drgawki lub utrata przytomności, choć występują rzadko, są oznaką przejścia w stan rzucawki, który stanowi zagrożenie życia. Każdy z tych objawów wymaga natychmiastowego kontaktu z personelem medycznym w szpitalu. Szybka reakcja zwiększa szanse na bezpieczne zakończenie ciąży i minimalizuje ryzyko powikłań dla dziecka.
Czynniki ryzyka i profilaktyka Nie każda kobieta w ciąży jest jednakowo narażona na stan przedrzucawkowy. Ryzyko zwiększa się u kobiet z wcześniejszym nadciśnieniem, cukrzycą, chorobami nerek, a także u tych, które spodziewają się pierwszego dziecka. Istotne są również czynniki genetyczne oraz wiek. Kobiety poniżej 20. roku życia i powyżej 35. roku życia częściej doświadczają tego powikłania. W profilaktyce kluczowa jest regularna kontrola ciśnienia, badania moczu w kierunku białka oraz monitorowanie masy ciała. Lekarze często zalecają też odpowiednią dietę, bogatą w składniki odżywcze oraz aktywność fizyczną, oczywiście po konsultacji medycznej.
Co zrobić w przypadku podejrzenia stanu przedrzucawkowego? Przede wszystkim zachować spokój, ale nie zwlekać z kontaktem z lekarzem. W przypadku niepokojących objawów najlepiej udać się bezpośrednio do szpitala lub wezwać pogotowie, jeśli objawy są nasilone. W codziennej obserwacji warto prowadzić dzienniczek ciśnienia, notować obrzęki i wszelkie nietypowe dolegliwości. Każda wizyta kontrolna powinna być okazją do rozmowy z lekarzem o wszelkich niepokojących zmianach. Pamiętajmy, że wczesne wykrycie stanu przedrzucawkowego pozwala na wdrożenie leczenia i ochronę zarówno mamy, jak i dziecka.
*Źródła: Instytut Matki i Dziecka – „Stan przedrzucawkowy w ciąży: diagnostyka i postępowanie” Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – „Ciąża wysokiego ryzyka: nadciśnienie i powikłania” Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników – wytyczne dotyczące monitorowania ciśnienia w ciąży Medycyna Praktyczna – Ginekologia i Położnictwo – „Stan przedrzucawkowy: objawy, diagnostyka, interwencja”*