Tutaj dostarczamy informacje o różnych dolegliwościach podczas ciąży oraz o ich przyczynach i skutkach.

Choroby


Wirus opryszczki pospolitej należy do rodziny herpeswirusów wywołujących dość powszechne infekcje. Po zakażeniu pozostaje on uśpiony w organizmie nosiciela. Zazwyczaj uaktywnia się przy okazji osłabienia organizmu, czyli na przykład w czasie wzmożonego stresu, zmęczenia, przeziębienia lub innych infekcji. Objawia się zaczerwienieniem oraz swędzeniem w okolicach ust lub narządów płciowych. Na wargach sromowych lub w pochwie mogą pojawić się małe ranki. Wirus aktywuje się również u kobiet w ciąży. Jeśli dostaniesz opryszczki w późnej ciąży lub masz częste problemy z jej powodu, zasięgnij porady lekarza, gdyż być może trzeba będzie wdrożyć leczenie. Leki łagodzące objawy infekcji dostępne są na receptę.

Zdarza się, że wystąpienie opryszczki na narządach płciowych pod koniec ciąży jest przesłanką do porodu przez cesarskie cięcie. Zapobiega to ewentualnemu zarażeniu się dziecka w czasie porodu.

*Źródło:*

- CDC: [Breastfeeding](https://www.cdc.gov/breastfeeding/breastfeeding-special-circumstances/maternal-or-infant-illnesses/herpes.html)
- CDC: [HSV keratitis](https://www.cdc.gov/contactlenses/viral-keratitis.html)

Wirus opryszczki pospolitej należy do rodziny herpeswirusów wywołujących dość powszechne infekcje. P...

Opryszczka (herpes simplex)

d_herpe


Ospa wietrzna (varicella) wywoływana jest przez wirus varicella zoster (VZV). Przenosi się bardzo łatwo - zarówno drogą powietrzną (kropelkową), jak i przez bezpośredni kontakt ze skórą osoby zakażonej (np. dotknięcie pęcherzyka).

Objawy zwykle zaczynają się od ogólnego osłabienia organizmu, gorączki i uczucia złego samopoczucia, a potem pojawia się swędząca wysypka w formie pęcherzyków - najpierw na tułowiu, potem rozlewa się na całe ciało.

Większość kobiet w wieku dorosłym przeszło ospę w dzieciństwie i ma odporność. Jeśli nie jesteś pewna, czy przeszłaś ospę lub byłaś szczepiona - warto poprosić położną lub lekarza o test na obecność przeciwciał (IgG przeciw VZV).

Ale uwaga: pierwotna infekcja ospą w ciąży może stanowić zagrożenie dla mamy i dziecka, dlatego ważne jest rozpoznanie, monitorowanie i ewentualne leczenie.

__Co może się zdarzyć w ciąży - ryzyko i powikłania__
*U mamy*
- Ospa w ciąży często przebiega ciężej niż u osób nie będących w ciąży - ryzyko wystąpienia powikłań, takich jak zapalenie płuc, wzrasta. 
- Jeśli choroba rozwija się w późniejszych tygodniach ciąży lub blisko porodu, przebieg bywa trudniejszy (większa zaraźliwość, wyższe ryzyko dla płuc).
- W bardzo rzadkich przypadkach ospa może prowadzić do ciężkich powikłań ogólnoustrojowych, zwłaszcza gdy odporność organizmu jest osłabiona.

*Dla dziecka (płodu / noworodka)*
- Jeśli matka zakaża się w pierwszym lub drugim trymestrze (np. między około 13. a 20. tygodniem), istnieje ryzyko zespołu ospy wrodzonej - może objawiać się m.in. bliznami skórnymi, wadami kończyn, zaburzeniami neurologicznymi, zmianami w oczach.
- W okresie okołoporodowym (5 dni przed porodem do 2 dni po porodzie) matka zakażona ospą stanowi realne zagrożenie dla noworodka - wirus może zostać przekazany w czasie porodu albo tuż po nim, a noworodki są bardzo wrażliwe.
- U dzieci zakażonych w tych warunkach mogą wystąpić ciężkie postacie choroby.

__Diagnostyka i postępowanie__
- Jeżeli miałaś kontakt z osobą chorą na ospę, a Twój status odpornościowy nie jest jasny - lekarz może zlecić badanie serologiczne przeciwciał (IgG, IgM) przeciw VZV.
- Jeżeli wynik wskazuje, że nie masz odporności (IgG ujemne), a miałaś ekspozycję - rozważa się podanie immunoglobuliny specyficznej VZIG w ciągu 72-96 godzin od kontaktu, aby zmniejszyć ryzyko ciężego przebiegu.
- Jeśli wystąpią objawy ospy - charakterystyczna wysypka + gorączka - wdraża się monitorowanie i leczenie zgodnie z zaleceniami specjalistów.
- W przypadku powikłań u mamy (np. zapalenie płuc), stosuje się leczenie przeciwwirusowe (acyklowir) - w cięższych przypadkach dożylnie. 
- Niezależnie od tego, leczenie objawowe (leki przeciwgorączkowe, przeciwbólowe, leki łagodzące świąd) jest ważne jako wsparcie organizmu.

__Jak się zabezpieczyć i co możesz zrobić?__
1. __Szczepienie przed ciążą__: jeżeli jeszcze nie miałaś ospy wietrznej i nie jesteś odporna, warto zaszczepić się przed planowaną ciążą - to najlepszy sposób, by uniknąć ryzyka zakażenia w ciąży. 
2. __W ciąży__ - nie szczepisz się na ospę - szczepionka to szczepionka żywa i jest przeciwwskazana u ciężarnych. 
3. __Jeżeli miałaś kontakt z chorym__ - poinformuj lekarza jak najszybciej, aby rozważyć immunoglobulinę VZIG lub inne środki ochronne.
4.__Staraj się unikać kontaktu__ z osobami chorującymi na ospę, szczególnie w sezonach infekcyjnych lub tam, gdzie są dzieci.
5. __W razie objawów - natychmiast zgłoś się do lekarza__ i wykonaj zalecane badania.

*Źródła
Postępowanie w przypadku ospy wietrznej u kobiet w ciąży – MP.pl / wytyczne SOGC / Varicella guidelines Medycyna Praktyczna
Ospa wietrzna u kobiet w ciąży – Wytyczne RCOG Medycyna Praktyczna
Ospa wietrzna – objawy, leczenie, powikłania (PolMed) POLMED
Ospa wietrzna i półpasiec w ciąży — PBKM (opis ryzyka i immunoglobuliny) PBKM
Ospa wietrzna i półpasiec u kobiet w ciąży — artykuł medyczny Viamedica Vademecum Journals+2Vademecum Journals+2*

Ospa wietrzna (varicella) wywoływana jest przez wirus varicella zoster (VZV). Przenosi się bardzo ła...

Ospa wietrzna

d_chicken pox


Różyczka to wirusowa choroba przenoszona drogą kropelkową - zwykle przebiega łagodnie, ale jeśli trafisz na ciążę i nie masz odporności, może być groźna. Objawy to najczęściej: wysypka (zaczyna się na twarzy i szyi, potem przechodzi na tułów i kończyny), powiększone węzły chłonne (zwłaszcza za uszami, na karku), czasem gorączka, katar lub ból gardła. U zdrowych dorosłych często choroba mija bez poważnych konsekwencji. Ale w ciąży to, co na pozór łagodne, może stanowić ryzyko - szczególnie, jeśli jesteś w pierwszych tygodniach ciąży i nie jesteś uodporniona.

__Dlaczego różyczka w ciąży to temat, na który warto zwrócić uwagę?__

- Zakażenie różyczką we wczesnej ciąży (szczególnie do ok. 12.–16. tygodnia) może prowadzić do wad wrodzonych, poronienia lub obumarcia płodu.
- Skutki mogą być różnorodne: wady serca, zaburzenia słuchu, wzroku, opóźnienia rozwoju, problemy neurologiczne - zależnie od tego, który narząd wirus zaatakuje.
- U kobiety w ciąży zwykle nie występuje silny przebieg choroby - ale to nie eliminuje ryzyka dla płodu.
- W Polsce standardowo sprawdza się odporność na różyczkę ciężarnych - już na pierwszej wizycie może być zlecone oznaczenie przeciwciał (IgG). Jeśli masz ochronne przeciwciała, jesteś uodporniona.

__Co z szczepieniami - kiedy i jak działa profilaktyka?__

- W Polsce szczepienie przeciw różyczce jest częścią szczepionki skojarzonej MMR (odra, świnka, różyczka).
- To szczepionka żywa atenuowana - dlatego nie wykonuje się jej w czasie ciąży.
- Jeśli okaże się, że nie masz odporności (wynik badania IgG niski lub ujemny), najlepsze, co możesz zrobić, to unikanie kontaktu z osobami chorymi, szczególnie w sezonach wirusowych.
- Szczepienie MMR zaleca się wykonać przynajmniej na miesiąc przed zajściem w ciążę - by dać organizmowi czas na wytworzenie odporności.
- Po porodzie, jeśli okaże się, że nie miałaś odporności, lekarz może zaproponować szczepienie - wtedy już nie będzie przeciwwskazania wynikającego z ciąży.
- Po szczepieniu MMR nie stwierdzono zagrożeń dla dziecka w czasie karmienia piersią. 

__Co zrobić, jeśli nie masz odporności?__

1. Unikaj bliskiego kontaktu z osobami mającymi wysypkę lub objawy infekcji  szczególnie dzieci, które często są nosicielami wirusa.
2. Jeśli jesteś uodporniona (masz przeciwciała IgG) - super, nie musisz się obawiać tego konkretnego wirusa.
3. Jeśli okaże się, że przeciwciała są niewystarczające lub ich brak - zachowaj szczególną ostrożność i zgłoś się do lekarza przy pierwszych objawach wysypki lub kaszlu.
4. Po porodzie porozmawiaj z lekarzem o szczepieniu MMR, jeśli okazało się, że nie miałaś odporności.

*Źródła Szczepienia.Info – informacja o szczepionce przeciw różyczce i charakterystyce choroby Pacjent.gov.pl – artykuł „Różyczka – czy to groźna choroba?” BabkaMedica – „Różyczka w ciąży – przyczyny, profilaktyka, leczenie” MP.pl – „Zespół różyczki wrodzonej – opis przypadku i przegląd piśmiennictwa” PublicHealth (materiał o różyczce a ciąża)*

Różyczka to wirusowa choroba przenoszona drogą kropelkową - zwykle przebiega łagodnie, ale jeśli tra...

Różyczka

d_roda hud rubella


Parwowirus B19 to wirus oddechowy, który u dorosłych często daje objawy podobne do przeziębienia - gorączka, katar, przeziębienie. W dzieciństwie nierzadko spotykamy go jako rumień zakaźny - z typową wysypką na twarzy, a nastepnie tułowiu. U większości dorosłych (i wielu ciężarnych) nabywa się odporności - badania pokazują, że ponad połowa kobiet w ciąży już miała kontakt z parwowirusem i ma przeciwciała (IgG). Ale jeśli zakażenie wystąpi pierwszorazowo podczas ciąży, to istnieje ryzyko przeniesienia na płód, a to - w rzadkich przypadkach - może prowadzić do niedokrwistości płodu, obrzęku, a w skrajnym wypadku do poronienia.

__Jak przebiega zakażenie w ciąży i jakie jest ryzyko?__

- Ryzyko transmisji wirusa od matki do płodu szacuje się na 17-33 % w przypadku pierwotnego zakażenia.
- Największe zagrożenie pojawia się, gdy zakażenie następuje w pierwszej połowie ciąży - szczególnie między około 10. a 20. tygodniem.
- Najczęstsze powikłania u płodu to niedokrwistość, niewydolność krążeniowo-naczyniowa, obrzęk ogólnoustrojowy (hydrops) lub nawet śmierć płodu przy bardzo ciężkich zakażeniach.
- Na szczęście większość przypadków zakażeń w ciąży przebiega bez konsekwencji dla dziecka - nie pojawiają się objawy u płodu ani u noworodka.

__Jak stawia się diagnozę, jeśli podejrzewasz zakażenie?__

1. Jeśli masz objawy przeziębieniowe + wysypkę + stawy Cię bolą, lekarz może zlecić badania serologiczne (przeciwciała IgM, IgG). 
2. Jeżeli wynik wskazuje na pierwotne zakażenie (IgM dodatnie, IgG ujemne lub niskie) - wtedy wdraża się bardziej intensywną obserwację ciąży.
3. Obserwacja płodu odbywa się m.in. przez ultrasonografię - ocenia się przepływy w tętnicy środkowej mózgu (doppler MCA), objawy obrzęku, ilość płynu owodniowego. 
4. W bardzo ciężkich przypadkach można rozważać transfuzję wewnątrzmaciczną krwi do płodu.

Warto podkreślić: nie ma specyficznego leku przeciwwirusowego przeciw parwowirusowi B19, więc leczenie jest objawowe i monitorujące.

__Co możesz zrobić, by zminimalizować ryzyko__

- Unikaj kontaktu z osobami zakażonymi lub z objawami infekcji dróg oddechowych.
- Dobre mycie rąk, dezynfekcja powierzchni, zasłanianie ust przy kaszlu
- Jeśli w otoczeniu (np. w pracy, w przedszkolu) pojawią się przypadki rumienia zakaźnego - poinformuj lekarza
- Regularne wizyty kontrolne, ultrasonografia - by wcześnie wychwycić ewentualne zmiany u płodu

__Co warto zapamiętać?__

- Parwowirus jest zazwyczaj łagodny, ale pierwotne zakażenie w ciąży niesie ryzyko dla płodu - chociaż rzadkie
- Diagnostyka wymaga badań przeciwciał + obserwacji ultrasonograficznej
- Nie ma szczepionki ani leku specyficznego - profilaktyka to przede wszystkim unikanie kontaktu z chorymi
- W większości przypadków ciąża i dziecko kończą się bez poważnych konsekwencji

*Źródła Olejniczak O. i in., Parvovirus B19 Infection in Pregnancy - Course of the Infection, Diagnosis and Management PMC Artykuł „Parvovirus B19 infection during pregnancy: a problem not only for the gynaecologist” (PIMR) Pediatria i Medycyna Rodzinna Malutan A. M. i in., Parvovirus B19 in Pregnancy - Do We Screen for Fifth Disease MDPI SMFM / Human Parvovirus B19 in Pregnancy – rekomendacje diagnostyczne i postępowanie smfm.org CDC / aktualne informacje o infekcji B19 i konsekwencjach ciąży CDC+1 Artykuł epidemiologiczny „Parvovirus B19 infection in five European countries” PMC*

Parwowirus B19 to wirus oddechowy, który u dorosłych często daje objawy podobne do przeziębienia - g...

Parwowirusy

d_parvovirus


Toksoplazmoza to choroba wywoływana przez pierwotniaka Toxoplasma gondii. Zarażenie następuje najczęściej poprzez:

- spożycie surowego lub niedogotowanego mięsa zawierającego cysty pasożyta,
- jedzenie niemytych owoców i warzyw, które mogły być zanieczyszczone ziemią lub kałem kota,
- kontakt z zainfekowaną ziemią (np. praca w ogrodzie),
- zanieczyszczoną wodę lub sprzęty kuchenne.

U dorosłych często przebiega bezobjawowo, albo z objawami przypominającymi grypę - gorączką, bólami mięśni, powiększonymi węzłami chłonnymi, zmęczeniem. W Polsce szacuje się, że 50-70 % kobiet w ciąży ma już przeciwciała IgG, co świadczy o wcześniejszym kontakcie z pasożytem i daje pewien stopień odporności. 

Ale uwaga: jeżeli dojdzie do pierwotnego zakażenia w czasie ciąży - czyli gdy kobieta nie była dotąd zakażona - pasożyt może przeniknąć przez łożysko i zagrozić dziecku. Toksoplazmoza wrodzona może mieć ciężkie konsekwencje - uszkodzenia mózgu, oczu, układu nerwowego, a nawet poronienie lub obumarcie płodu.

__Diagnostyka w ciąży - co się bada i kiedy__

- Zaleca się wykonanie serologicznych badań przeciwciał IgG i IgM możliwie wcześnie - już podczas pierwszej wizyty prenatalnej.
- Jeżeli wynik pokaże brak przeciwciał (IgG ujemne), wskazane jest powtarzanie badań co trymestr - by wychwycić ewentualne nowe zakażenie.
- W przypadku dodatnich IgM lub podejrzenia świeżego zakażenia - wykonuje się kolejne testy, ocenę awidności przeciwciał IgG (aby sprawdzić, czy zakażenie jest “świeże” czy dawne). 
- Jeśli istnieje uzasadnione podejrzenie, można rozważyć amniopunkcję i oznaczenie DNA pasożyta w płynie owodniowym (PCR) - by stwierdzić zakażenie płodu.
- W Polsce badania przesiewowe w kierunku toksoplazmozy nie są obowiązkowe, choć w rekomendacjach PTG (Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego) są zalecane przy ocenie ryzyka zarażenia.

__Ryzyko transmisji i konsekwencje dla dziecka__

- Im później w ciąży nastąpi zakażenie, tym większe prawdopodobieństwo przeniesienia pasożyta na płód - np. w III trymestrze ryzyko transmisji może sięgać nawet 20–60 %, choć powikłania są częściej łagodniejsze. 
- W I trymestrze transmisja zdarza się rzadziej, ale jeśli do niej dojdzie - konsekwencje są często cięższe (poronienie, uszkodzenie płodu).
- U dzieci z toksoplazmozą wrodzoną mogą wystąpić późne powikłania - szczególnie wady wzroku (zmiany w siatkówce), problemy neurologiczne, opóźnienia rozwoju, które mogą ujawnić się dopiero w dzieciństwie lub młodości.
- Choć większość zakażeń wewnątrzmacicznych kończy się bez oczywistych objawów u noworodka, ryzyko pozostaje realne i wymaga obserwacji. 

__Jak leczyć, jeśli dojdzie do zakażenia__

- Leczenie toksoplazmozy w ciąży polega głównie na lekach parazytostatycznych - najczęściej stosuje się spiramycynę jako środek zmniejszający transmisję pasożyta do płodu.
- Jeśli badania wskazują, że płód jest zakażony, leczy się kombinacją pirymetaminy + sulfadiazyny oraz dodaje kwas folinowy, by zmniejszyć toksyczność leku.
- Pirymetaminy nie stosuje się w I trymestrze ze względu na ryzyko dla płodu.
- Leczenie trwa zwykle do końca ciąży, pod ścisłą kontrolą morfologii krwi, funkcji nerek i wątroby - niezbędne są regularne badania kontrolne.
- Po porodzie noworodka obserwuje się, wykonuje się badania serologiczne i jeśli zachodzi potrzeba, wdraża się leczenie odpowiednio do stanu dziecka. 

__Co możesz zrobić, by zminimalizować ryzyko__ To bardzo ważne - te zasady mogą naprawdę pomóc zmniejszyć szansę zakażenia:

1. Unikaj spożywania surowego lub niedogotowanego mięsa. Mięso dokładnie obrób cieplnie.
2. Dokładnie myj owoce, warzywa (szczególnie te, które miały kontakt z ziemią).
3. Używaj osobnych desek, noży i naczyń do surowego mięsa i innych produktów. Myj ręce dokładnie po kontakcie z surowym mięsem, ziemią, owocami/warzywami.
4. Prace ogrodowe wykonuj w rękawiczkach, unikaj kontaktu z glebą bez ochrony dłoni.
5. Jeśli masz kota - sprzątaj kuwetę codziennie, najlepiej w rękawiczkach, a potem myj ręce. Nie powinnaś jeść surowego mięsa, którym możesz karmić kota.
6. Unikaj picia nieprzegotowanej wody, zwłaszcza w rejonach, gdzie woda może być zanieczyszczona.

*Źródła MP.pl – „Toksoplazmoza w ciąży” Medycyna Praktyczna Ginekologika – „Toksoplazmoza: diagnostyka i leczenie” Ginekologika “Toksoplazmoza wrodzona: aktualny stan wiedzy” Medycyna Praktyczna Rekomendacje PRZEGLĄD EPIDEMIOLOGICZNY – zalecenia postępowania w toksoplazmozie Pteilchz Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna / GIS – opis drogi zakażenia, częstość i ryzyko transmisji w Polsce Gov.pl*

Toksoplazmoza to choroba wywoływana przez pierwotniaka Toxoplasma gondii. Zarażenie następuje najczę...

Toksoplazmoza

d_toxoplasmosis


*RSV to…*
RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to wirus syncytialny oddechowy, który u dorosłych i starszych dzieci zwykle wywołuje objawy podobne do przeziębienia. Dla najmłodszych – zwłaszcza noworodków i niemowląt – może być jednak znacznie groźniejszy. Może prowadzić do zapalenia oskrzelików czy płuc i w niektórych przypadkach wymagać hospitalizacji.

➡️ RSV to główna przyczyna hospitalizacji niemowląt na całym świecie.

__Aż 68% dzieci zaraża się w pierwszym roku życia__, a prawie __wszystkie (97%) do drugiego roku życia.__

__Ponad połowa wszystkich hospitalizacji__ z powodu RSV dotyczy __niemowląt w pierwszych 3 miesiącach__, __a ponad 75% – w pierwszym półroczu życia.__
W krajach rozwiniętych nawet 1–2% niemowląt trafia do szpitala z powodu zakażenia RSV.

🧣 __Szczyt zachorowań na RSV__ przypada między __październikiem a lutym__, ale pierwsze przypadki pojawiają się już we wrześniu i mogą trwać aż do kwietnia, stopniowo malejąc w maju, czerwcu i lipcu.
Najbardziej narażone na ciężki przebieg są wcześniaki, noworodki oraz dzieci z chorobami współtowarzyszącymi.

__Jak chronić dziecko przed RSV już w ciąży?__
Od 2025 roku przyszłe mamy w Polsce mają dodatkową możliwość ochrony swojego dziecka przed wirusem RSV.
__Szczepionka przeciw RSV jest rekomendowana do podania kobietom pomiędzy 32. a 36. tygodniem ciąży.__
W przypadku zwiększonego ryzyka porodu przedwczesnego możliwe jest wcześniejsze podanie szczepionki – między 24. a 36. tygodniem ciąży, zgodnie z zapisami Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL).

Po szczepieniu organizm mamy wytwarza przeciwciała, które są transportowane przez łożysko do płodu. Dzięki temu __noworodek jest chroniony już od pierwszego oddechu__ – w okresie, gdy zakażenie RSV może być dla niego najbardziej niebezpieczne.

__Najważniejsze fakty o szczepieniu:__
- jest zalecane, ale nieobowiązkowe,
- od kwietnia 2025 r. będzie refundowane (bezpłatne) dla kobiet w ciąży – receptę może wystawić lekarz lub położna zgodnie z zasadami refundacji,

*wystawienie bezpłatnej recepty wymaga:*
• potwierdzenia, że pacjentka jest świadczeniobiorcą,
• potwierdzenia ciąży lub połogu przez:
– lekarza specjalistę w dziedzinie położnictwa i ginekologii lub lekarza w trakcie specjalizacji z tej dziedziny,
– położną podstawowej opieki zdrowotnej lub położną z poradni położniczo-ginekologicznej,
• użycia leku znajdującego się na liście leków bezpłatnych dla kobiet w ciąży lub połogu,
• rozpoznania wskazań, w których lek jest refundowany,

*receptę może wystawić:*
• lekarz specjalista ginekolog-położnik lub lekarz w trakcie specjalizacji,
• położna POZ lub położna z poradni położniczo-ginekologicznej,
• lekarz rodzinny lub inna osoba uprawniona do wystawiania recept (np. pielęgniarka), po otrzymaniu zaświadczenia lub karty ciąży od jednej z ww. osób,

- szczepionka nie zawiera żywego wirusa, dlatego może być bezpiecznie stosowana w ciąży,
- ostateczną decyzję o szczepieniu zawsze podejmuje lekarz prowadzący ciążę.

✅Warto wiedzieć, że ochrona dziecka po szczepieniu mamy w ciąży trwa średnio do około 6 miesięcy po porodzie.
Żeby ta ochrona była skuteczna w sezonie RSV (czyli jesienią i zimą), najlepiej, gdy dziecko urodzi się tuż przed sezonem lub w jego trakcie.
Jeśli maluch przyjdzie na świat wiosną lub latem, może się zdarzyć, że ochrona osłabnie jeszcze przed kolejnym sezonem RSV. Dlatego w takich sytuacjach warto rozważyć także inne formy zabezpieczenia dziecka.

Inne formy profilaktyki RSV po narodzinach dziecka
✅ Oprócz szczepienia kobiet w ciąży istnieją także inne sposoby ochrony niemowląt przed RSV po urodzeniu. Są to gotowe przeciwciała, które podaje się dziecku w zastrzyku.

1. Przeciwciała dla dzieci z grup ryzyka (program B.40)
- przeznaczone dla wcześniaków oraz dzieci z poważnymi chorobami serca lub płuc,
- finansowane przez Ministerstwo Zdrowia,
- podawane kilka razy w trakcie sezonu RSV (zwykle 5 dawek, co około 30 dni).
2. Przeciwciało o dłuższym czasie działania
- jedno podanie wystarcza na cały sezon RSV,
- dostępne w Polsce od 2025 roku,
- mogą je otrzymać wszystkie niemowlęta, nie tylko z grup ryzyka,
- aktualnie jest to forma odpłatna.

To rozwiązanie jest szczególnie pomocne dla dzieci urodzonych poza sezonem RSV lub tych, które nie zdążyły uzyskać pełnej ochrony dzięki szczepieniu mamy w ciąży.

__Jak rozpoznać zakażenie RSV u dziecka?__
Objawy często przypominają zwykłe przeziębienie, ale szczególną uwagę powinny zwrócić:
- początkowo wodnisty katar przechodzący w gęstą wydzielinę z nosa,
- początkowo suchy kaszel, który po kilku dniach może przechodzić w mokry z towarzyszącym odkrztuszaniem,
- objawem bywa tzw. “świszczący oddech”
- gorączka,
- duszności 
- brak apetytu i zmęczenie, ogólne osłabienie organizmu.

Jeśli dziecko ma nasilone trudności z oddychaniem i karmieniem lub oddaje mniej moczu, *niezwłocznie zgłoś się do lekarza*.

__Co możesz zrobić w domu?__
- Ułóż malucha z lekko uniesioną górną częścią ciała.
- Noś dziecko w pozycji pionowej (chusta, nosidło).
- Oczyszczaj nosek solą fizjologiczną i aspiratorem.
- Karm częściej, bo dziecko szybciej się męczy, dbaj o odpowiednie nawodnienie.

__Jak zapobiegać zakażeniu?__
- Unikaj kontaktu malucha z osobami przeziębionymi.
- Poproś, by bliscy nie całowali dziecka w twarz.
- Zawsze myj i dezynfekuj ręce przed kontaktem z dzieckiem.
- Jeśli sama masz infekcję, zasłaniaj usta i nos przedramieniem, nie dłonią.

__Krótko o RSV__
- To wirus z rodziny Paramyxoviridae.
- *Infekcja rozwija się w ciągu 3–6 dni* – okres zarażania zaczyna się nawet dzień–dwa przed wystąpieniem objawów i trwa około 7 dni.
__Wirus RSV może przetrwać:__
- do *30 minut na skórze,*
- około *2 godzin na tkaninach i tekstyliach,*
- do 7 godzin na meblach,
- oraz nawet *12 godzin na powierzchniach nieporowatych* (np. plastiku, stali).

Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową – np. podczas kaszlu lub kichania – oraz drogą kontaktową, czyli przez dotknięcie powierzchni skażonych wydzieliną z dróg oddechowych (np. zabawek, klamek, poręczy czy skóry osoby chorej).

*Źródła:
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – szczepienia.pzh.gov.pl
pacjent.gov.pl
Polskie Towarzystwo Wakcynologii
Folkhälsomyndigheten, 1177 Vårdguiden
szczepieniersv.pl – Czym jest RSV
gov.pl – Szczepienia przeciw RSV bezpłatne dla kobiet w ciąży i osób w wieku 65+*

RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to wirus syncytialny oddechowy, który u dorosłych i starszych...

Wirus RSV

AdobeStock_584026321


Wirusowe zapalenie wątroby typu B (HBV) to choroba wywoływana przez wirus, który atakuje wątrobę. Najczęściej przenosi się drogą płciową albo przez kontakt z krwią - np. podczas zabiegów medycznych, tatuaży wykonywanych nieodpowiednimi narzędziami, wspólnego używania igieł czy brzytew.

W ciąży HBV nabiera jeszcze większego znaczenia, gdyż jest duże ryzyko transmisji przez łożysko oraz może dojść do zakażenia dziecka w trakcie porodu. Dlatego w Polsce każda kobieta ciężarna ma wykonywane badania w kierunku HBV - żeby upewnić się, że dziecko po porodzie zostanie odpowiednio zabezpieczone.

__Jak wygląda diagnostyka w ciąży?__ Już na samym początku ciąży lekarz zleca Ci badania krwi. Zgodnie ze Standardem Organizacyjnym Opieki Okołoporodowej każda ciężarna między 33, a 37 tygodniem ciąży zostaje skierowana na badanie HBs. Wielu ginekologów zaleca jednak wykonanie tego badania już w I trymestrze ciąży.

- HBsAg - to antygen powierzchniowy wirusa. Jeśli wynik jest dodatni, oznacza, że jesteś zakażona i trzeba zaplanować profilaktykę dla dziecka.
- W niektórych przypadkach wykonuje się też dodatkowe badania, np. oznaczenie HBV DNA (ilości wirusa we krwi), czy badanie na obecność antygenu HBe, żeby ocenić, jak duże jest ryzyko zakażenia dziecka.

Warto wiedzieć, że od zakażenia do pojawienia się objawów może minąć nawet kilka miesięcy, a połowa zakażonych osób nie ma żadnych dolegliwości.

__Jakie objawy mogą sugerować HBV?__ Czasem to wygląda jak zwykła infekcja:

- gorączka, bóle mięśni i stawów, złe samopoczucie,
- czasem dołącza się żółtaczka - czyli zażółcenie skóry i białek oczu, ciemniejszy mocz, jaśniejsze stolce.

Ale wiele osób przechodzi zakażenie zupełnie bezobjawowo, dlatego tak ważne są badania krwi w ciąży.

__Co, jeśli wynik jest dodatni?__ Nie panikuj - to wcale nie oznacza, że dziecko na pewno się zarazi. Dzięki profilaktyce ryzyko można mocno obniżyć. 👉 Jeśli jesteś nosicielką HBV:

- Twój lekarz prowadzący może skierować Cię dodatkowo do specjalisty chorób zakaźnych lub hepatologa.
- W III trymestrze, jeśli wiremia (ilość wirusa we krwi) jest bardzo wysoka, można rozważyć leczenie przeciwwirusowe, np. tenofowirem. O tym zawsze decyduje lekarz.

__Jak chroni się noworodka?__ To jeden z najważniejszych punktów. Jeśli mama jest zakażona HBV, to:

- dziecko otrzymuje w ciągu pierwszych 12 godzin po porodzie dwie rzeczy:

1. immunoglobulinę przeciw HBV (HBIG) – gotowe przeciwciała, które natychmiast zaczynają chronić,
2. pierwszą dawkę szczepionki przeciw HBV,

- potem maluch dostaje kolejne dawki szczepionki w 1. i 6. miesiącu życia (schemat 0-1-6 - dotyczy dzieci z wagą urodzeniową >2 kg.).

Dzięki temu ryzyko, że dziecko rozwinie przewlekłe WZW B, spada do poniżej 5%. Dodatni wynik antygenu HBs nie jest przeciwwskazaniem do karmienia piersią. Jeśli mama nie jest zakażona, to i tak noworodki w Polsce są rutynowo szczepione przeciw WZW B w pierwszej dobie życia - to element Programu Szczepień Ochronnych.

__Co z odpornością mamy?__

- Po przechorowaniu WZW B organizm zwykle nabywa trwałą odporność.
- Jeśli choroba przejdzie w postać przewlekłą, trzeba być pod opieką lekarza, bo istnieje ryzyko powikłań, np. marskości czy raka wątroby.
- Najlepszym sposobem, żeby tego uniknąć, jest szczepienie przeciw WZW B - najlepiej przed planowaną ciążą.

__Co możesz zrobić jako przyszła mama?__

1. Upewnij się, że miałaś wykonane badanie HBsAg - najlepiej już na pierwszej wizycie ciążowej.
2. Jeśli jesteś nosicielką - bądź w stałym kontakcie z lekarzem prowadzącym, a także zgłoś to w szpitalu przed porodem.
3. Zadbaj o to, by Twoje dziecko otrzymało HBIG i szczepionkę natychmiast po porodzie.
4. Jeżeli jeszcze przed ciążą nie byłaś szczepiona przeciw WZW B, a jesteś w grupie ryzyka - zapytaj lekarza o możliwość szczepienia.
5. Pamiętaj: wczesne wykrycie i odpowiednie zabezpieczenie sprawia, że możesz spokojnie urodzić zdrowe dziecko.

WZW B to poważna choroba, ale w Polsce mamy dobrze opracowany system badań i profilaktyki w ciąży. Dzięki temu ryzyko zakażenia dziecka można niemal całkowicie wyeliminować. Najważniejsze jest, by wiedzieć o swoim statusie i podjąć odpowiednie działania razem z lekarzem.

*Źródła Rekomendacje PTGiP, PTW i PTMR - Szczepienia kobiet planujących ciążę, ciężarnych i karmiących (2024) Medycyna Praktyczna - „Czy szczepienie przeciwko WZW typu B w 1. dobie życia jest nadal uzasadnione?” Pacjent.gov.pl - „Szczepienia noworodka w pierwszej dobie życia” Szczepienia.info (PZH) - informacje o WZW B i szczepieniach*

Wirusowe zapalenie wątroby typu B (HBV) to choroba wywoływana przez wirus, który atakuje wątrobę. Na...

WZW typu B

d_hepatitis b


Twoje ciało w ciąży codziennie się zmienia – rośnie objętość krwi, zmienia się ciśnienie, a układ krążenia dopasowuje się do zupełnie nowej roli. Spadki i wzrosty ciśnienia są dość typowe, zwłaszcza na początku i końcu ciąży, ale niektóre z nich mogą sygnalizować coś więcej. Jeśli zauważysz, że boli Cię głowa, masz obrzęki, mroczki przed oczami i czujesz się ogólnie „rozbita” – warto pomyśleć o preeklampsji, znanej też jako zatrucie ciążowe. To nie jest fanaberia ani rzadki przypadek – preeklampsja dotyczy od 2 do 10 procent ciężarnych, a szczególnie często pojawia się w pierwszej ciąży. Wiele kobiet nie czuje nic – dlatego tak ważne są regularne wizyty u lekarza, mierzenie ciśnienia i badania moczu. Jeśli ciśnienie przekracza 140/90 mmHg, a w badaniu moczu pojawia się białko, lekarze mogą podejrzewać początek zatrucia ciążowego. Dobrze wykryte wcześnie i monitorowane – nie musi oznaczać zagrożenia, ale zaniedbane może prowadzić do bardzo poważnych powikłań.

__Jakie objawy powinny Cię zaniepokoić?__ Większość kobiet nie łączy pierwszych sygnałów zatrucia ciążowego z problemami krążeniowymi. A to właśnie układ krwionośny często jako pierwszy wysyła subtelne sygnały: uczucie ucisku w głowie, widzenie „przez mgłę”, mroczki, błyski, czy narastające zmęczenie i rozdrażnienie. Inne objawy to:

- ból głowy, który nie mija po odpoczynku ani lekach,
- opuchlizna twarzy, dłoni lub stóp – szczególnie ta, która nie znika po nocy,
- bóle pod prawym żebrem,
- mdłości i zawroty głowy,
- szybki przyrost masy ciała związany z zatrzymywaniem wody w organizmie.

Niektóre z tych symptomów mogą występować także w zdrowej ciąży, dlatego nie wpadaj od razu w panikę – ale nie ignoruj ich. Nawet jeśli to „tylko ciśnienie”, lepiej sprawdzić to raz za dużo niż raz za mało. W skrajnych przypadkach nieleczona preeklampsja może przejść w eklampsję (rzucawkę) – stan, w którym dochodzi do drgawek, utraty przytomności, a nawet zagrożenia życia mamy i dziecka. 

__Jak wygląda diagnostyka i co dzieje się dalej?__ Gdy lekarz podejrzewa zatrucie ciążowe, standardem jest dokładne USG, ocena przepływów w tętnicach macicznych i pomiary wzrostu dziecka. Zleca się też badania krwi, testy na obecność białka w moczu i oczywiście stały monitoring ciśnienia. W niektórych przypadkach wystarczy obserwacja i częstsze wizyty, w innych potrzebne będzie leczenie farmakologiczne, najczęściej lekami obniżającymi ciśnienie. Jeśli sytuacja się pogarsza, możliwe jest włączenie sterydów (dla dojrzewania płuc dziecka) lub leczenie szpitalne.

U kobiet z grupy ryzyka, np. z historią preeklampsji w poprzednich ciążach, chorobami nerek czy nadciśnieniem, lekarz może już w pierwszym trymestrze włączyć profilaktykę. To proste działanie znacząco zmniejsza ryzyko powikłań.

Kluczowe jest jednak to, by nie zostawać z objawami samej. Jeśli zauważysz coś niepokojącego, zadzwoń do położnej, umów się do lekarza, skonsultuj się nawet „na wszelki wypadek”. Twoje bezpieczeństwo i zdrowie dziecka są tego warte.

__Czy można temu zapobiec i co robić na co dzień?__ Choć preeklampsji nie da się w 100% przewidzieć ani „wyleczyć domowymi sposobami”, można wiele zdziałać dzięki czujności. Najważniejsze to:

- regularnie mierzyć ciśnienie,
- wykonywać badania moczu (także samodzielnie, za pomocą testów paskowych),
- zwracać uwagę na swój nastrój i objawy fizyczne,
- nie bagatelizować złego samopoczucia.

Dieta bogata w warzywa, zdrowe tłuszcze, magnez i błonnik, aktywność dostosowana do trymestru oraz odpoczynek – to podstawy, które wspierają Twoje ciało i krążenie. Nie musisz być perfekcyjna, ale warto być uważna. Pamiętaj też, że każda emocja ma znaczenie. Niepokój związany z ciśnieniem, koniecznością hospitalizacji, czy nawet sama diagnoza – to rzeczy, które mogą obciążać psychicznie. Nie bój się mówić o tym bliskim, położnej czy psychologowi. Zdrowie psychiczne w ciąży to nie dodatek, tylko fundament.

*Źródła: Pre-eclampsia: pathogenesis, novel diagnostics and therapies, Elizabeth A. Phipps i in., PMID: 30792480 Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej – zalecenia dla kobiet w ciąży Informacje edukacyjne: Szpital św. Zofii, Medonet, Centrum Kierach, DOZ*

Twoje ciało w ciąży codziennie się zmienia – rośnie objętość krwi, zmienia się ciśnienie, a układ kr...

Zatrucie ciążowe

AdobeStock_542540433 (1)


Stan przedrzucawkowy to jedno z poważniejszych powikłań ciąży, które wymaga szybkiej reakcji i stałej opieki medycznej. Choć dotyczy stosunkowo niewielkiego odsetka kobiet w ciąży, jego konsekwencje mogą być groźne zarówno dla przyszłej mamy, jak i dla dziecka. Dlatego ważne jest, aby każda przyszła mama potrafiła rozpoznać wczesne sygnały i wiedziała, kiedy natychmiast zgłosić się do lekarza. Świadomość objawów pozwala na szybszą interwencję, co w praktyce może znacząco zmniejszyć ryzyko powikłań.

__Wczesne sygnały ostrzegawcze__ Jednym z pierwszych symptomów stanu przedrzucawkowego jest nagły wzrost ciśnienia tętniczego. Kobiety, które wcześniej nie miały problemów z nadciśnieniem, mogą zauważyć wartości powyżej 140/90 mmHg. Towarzyszyć temu mogą obrzęki, szczególnie w okolicach twarzy, rąk czy nóg, które nie ustępują po odpoczynku czy zmianie pozycji. Innym wczesnym objawem są silne bóle głowy, często uporczywe i nieustępujące po standardowych metodach łagodzenia bólu. Warto także zwrócić uwagę na zaburzenia widzenia, takie jak zamglenie, migotanie przed oczami czy nadwrażliwość na światło, gdyż mogą one świadczyć o nasilającym się procesie chorobowym i wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej.

__Objawy wymagające natychmiastowej interwencji__ Stan przedrzucawkowy może rozwijać się dynamicznie, dlatego pewne symptomy wymagają pilnej wizyty w szpitalu. Należą do nich: nagły i nasilający się ból brzucha, zwłaszcza w prawym podżebrzu, wymioty, zmniejszenie ilości oddawanego moczu, a także silne obrzęki całego ciała. Należy tu również zwrócić uwagę na silny ból głowy oraz zaburzenia widzenia, takie jak zamglenie, migotanie przed oczami czy nadwrażliwość na światło, gdyż mogą one świadczyć o nasilającym się procesie chorobowym i wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Kolejnym alarmującym sygnałem są drgawki lub utrata przytomności, choć występują rzadko, są oznaką przejścia w stan rzucawki, który stanowi zagrożenie życia. Każdy z tych objawów wymaga natychmiastowego kontaktu z personelem medycznym w szpitalu. Szybka reakcja zwiększa szanse na bezpieczne zakończenie ciąży i minimalizuje ryzyko powikłań dla dziecka.

__Czynniki ryzyka i profilaktyka__ Nie każda kobieta w ciąży jest jednakowo narażona na stan przedrzucawkowy. Ryzyko zwiększa się u kobiet z wcześniejszym nadciśnieniem, cukrzycą, chorobami nerek, a także u tych, które spodziewają się pierwszego dziecka. Istotne są również czynniki genetyczne oraz wiek. Kobiety poniżej 20. roku życia i powyżej 35. roku życia częściej doświadczają tego powikłania. W profilaktyce kluczowa jest regularna kontrola ciśnienia, badania moczu w kierunku białka oraz monitorowanie masy ciała. Lekarze często zalecają też odpowiednią dietę, bogatą w składniki odżywcze oraz aktywność fizyczną, oczywiście po konsultacji medycznej.

__Co zrobić w przypadku podejrzenia stanu przedrzucawkowego?__ Przede wszystkim zachować spokój, ale nie zwlekać z kontaktem z lekarzem. W przypadku niepokojących objawów najlepiej udać się bezpośrednio do szpitala lub wezwać pogotowie, jeśli objawy są nasilone. W codziennej obserwacji warto prowadzić dzienniczek ciśnienia, notować obrzęki i wszelkie nietypowe dolegliwości. Każda wizyta kontrolna powinna być okazją do rozmowy z lekarzem o wszelkich niepokojących zmianach. Pamiętajmy, że wczesne wykrycie stanu przedrzucawkowego pozwala na wdrożenie leczenia i ochronę zarówno mamy, jak i dziecka.

*Źródła: Instytut Matki i Dziecka – „Stan przedrzucawkowy w ciąży: diagnostyka i postępowanie” Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – „Ciąża wysokiego ryzyka: nadciśnienie i powikłania” Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników – wytyczne dotyczące monitorowania ciśnienia w ciąży Medycyna Praktyczna – Ginekologia i Położnictwo – „Stan przedrzucawkowy: objawy, diagnostyka, interwencja”*

Stan przedrzucawkowy to jedno z poważniejszych powikłań ciąży, które wymaga szybkiej reakcji i stałe...

Objawy stanu przedrzucawkowego – kiedy natychmiast do lekarza?

pexels-sora-shimazaki-5938366 (1)

Nasi eksperci mają wiedzę i doświadczenie, dzięki którym dostarczą Wam najlepszych informacji na temat ciąży, połogu i pierwszych 2 lat życia dziecka.

Drużyna ekspertów Preglife

Ciąża dzieli się na 4 trymestry. Pierwsze 3 obejmują czas, kiedy dziecko jest w łonie matki, a 4 to czas, kiedy maluszek jest już na świecie. Dowiedz się więcej o każdym z tych etapów.

Śledź rozwój swojego dziecka tydzień po tygodniu i dowiedz się wszystkiego na temat zmian, jakie zachodzą w Twoim ciele (lub ciele Twojej partnerki).

Jeśli masz pytania, sugestie lub reklamacje, prześlij nam e-mail, a odpowiemy w ciągu 2-5 dni roboczych. Jeśli aplikacja sprawia kłopoty, nie zapomnij napisać, na jakim urządzeniu z niej korzystasz, jaki masz system operacyjny oraz którą wersję aplikacji. Ważne też, czy masz konto użytkownika.

Firma

Wybór innego regionu spowoduje zmianę języka oraz zawartości aplikacji Preglife.

Zmień region

Dobry research i informacje w 100% bazujące na faktach to nasz główny cel. Poznaj umysły, które stoją za naszą aplikacją i tekstami.

Här finns information om pressmeddelanden, nyheter och annat.

Här hittar du produktbilder, personer som jobbar hos Preglife samt våra logotyper som du kan använda vid kommunikation som avser Preglife.

Ladda ner vårt pressmaterial

Press

Autorzy - Preglife

Kontakt - Preglife

FAQ - Preglife

Preglife to numer jeden wśród aplikacji ciążowych w Skandynawii. Wybierają ją też tysiące użytkowników w Europie i Stanach Zjednoczonych. Ciąża to poważna sprawa. Czekają Was prawdopodobnie wzloty i upadki. Jednego jednak możecie być pewni: Preglife będzie towarzyszył Wam na dobre i na złe. Z naszą aplikacją poczujesz się bezpiecznie, znajdziesz w niej rzetelne artykuły oparte na badaniach naukowych, bez tematów tabu. Dzięki temu kolejne etapy ciąży pokonasz z dumnie podniesionym czołem i pokojem w sercu.

Śledź przebieg ciąży & rozwój dziecka

Wyniki wyszukiwania

Trymestr 1-4 - oto, czego się po nich spodziewać - Preglife

Ciąża tydzień po tygodniu

Wszystkie trymestry

Podczas ciąży jest powszechne cierpienie z powodu wielu dolegliwości. Z tego powodu zebraliśmy tu różne problemy związane z ciążą, aby pomóc ci z ich przyczynami i skutkami.

Objawy

Zebraliśmy tu artykuły, w których znajdziesz informacje o dolegliwościach ciążowych oraz chorobach, które mogą dać się we znaki przyszłym mamom.

Zmień region

Choroby

Choroby

Opryszczka (herpes simplex)

Choroby

Ospa wietrzna

Choroby

Różyczka

Choroby

Parwowirusy

Choroby

Toksoplazmoza

Choroby

Wirus RSV

Choroby

WZW typu B

Dolegliwości i komplikacje

Zatrucie ciążowe

Objawy stanu przedrzucawkowego – kiedy natychmiast do lekarza?

Zmień region